Diagnoza psychologiczna dziecka i nastolatka 

Czym jest diagnoza psychologiczna?

Diagnoza psychologiczna to proces, którego celem jest zbadanie ogólnego funkcjonowania intelektualnego dziecka lub nastolatka oraz jego stanu psychicznego i wystąpienia ewentualnych zaburzeń.

Cele diagnozy psychologicznej dziecka

• ocenie stanu psychicznego dziecka (m.in. nastrój, samoocena, umiejętności regulacji emocji, poczucie bezpieczeństwa, zagrożenie ryzykiem samobójczym)
• ocenie ogólnego poziomu funkcjonowania intelektualnego dziecka (IQ – poziom rozwoju funkcji poznawczych: uwaga, myślenie, spostrzeganie, pamięć)
• sprawdzaniu, czy mogą istnieć organiczne uszkodzenia OUN wpływające na funkcjonowanie ucznia
• badaniu umiejętności komunikacyjnych
• obserwacji relacji rówieśniczych i kompetencji interpersonalnych
• wykryciu lub wykluczeniu zaburzeń neurorozwojowych (spektrum autyzmu, ADHD, niepełnosprawność intelektualna)
• wykryciu lub wykluczeniu zaburzeń emocjonalnych (m.in. afektywnych, adaptacyjnych, lękowych)
• ocenie stanu psychicznego w sytuacjach kryzysowych (wydarzenia traumatyczne oraz ich konsekwencje dla psychiki i funkcjonowania)

Jak przebiega diagnoza psychologiczna?

• szczegółowy wywiad rozwojowy z rodzicami (w kontekście rozwoju fizycznego, poznawczego, społecznego i emocjonalnego na różnych etapach, osiągania kolejnych tzw. kamieni milowych, regulacji emocji w różnych momentach życia)
• wywiad o sytuacji rodzinnej dziecka i znaczących wydarzeniach, które mogły wpłynąć na jego rozwój i funkcjonowanie
• obserwacja dziecka w swobodnym kontakcie, w zabawie i wykonywaniu konkretnych ćwiczeń
• analiza informacji pozyskanych ze środowiska szkolnego

Metody badania psychologicznego to m.in.:

• testy badające inteligencję (np. Skala Inteligencji Stanford – Binet, Skala Inteligencji Wechslera)
• testy neuropsychologiczne, które służą ocenie organicznych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i badają funkcje poznawcze, pamięć, uwagę, język, funkcje wykonawcze oraz zdolności wzrokowo-przestrzenne
• testy badające ryzyko wystąpienia zaburzeń afektywnych i lękowych (np. Kwestionariusz Depresji Dziecięcej – CDI-2, Skala Depresji Becka dla Dzieci (BDI-Y)
• testy badające ryzyko wystąpienia objawów zaburzeń neurorozwojowych (np. ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule, Second Edition) – standard w diagnozie ASD, ocenia komunikację, interakcje społeczne i zachowania stereotypowe; Conners 3 (Conners Rating Scales, Third Edition) – kompleksowy kwestionariusz oceniający objawy ADHD, impulsywność, nadpobudliwość oraz współwystępujące trudności
• testy projekcyjne, które służą badaniu świata wewnętrznego dziecka (np. rysunek rodziny)
• kwestionariusze badania osobowości (dla nastolatków powyżej 16 roku życia i dorosłych)
• obserwacja swobodnej zabawy i sposobu, w jaki dziecko wyraża w niej swoje uczucia i doświadczenia oraz buduje naprzemienny kontakt z inną osobą
• obserwacja dziecka w relacji z osobami bliskimi (u dzieci młodszych – przy badaniu więzi i rozwoju umiejętności separacyjnych)

 Co dziecko i rodzina zyskują dzięki diagnozie?

Badanie psychologiczne jest również bazą do zaplanowania odpowiednich dla dziecka oddziaływań. Na jego podstawie dziecko może zostać skierowane m.in. na:

• pogłębione badanie w kierunku specyficznych zaburzeń umiejętności szkolnych lub zaburzeń neurorozwojowych
• badanie psychiatryczne w celu dalszej oceny stanu psychicznego, bezpieczeństwa dziecka i dopasowanie odpowiednich oddziaływań (farmakoterapia, hospitalizacja)
• psychoterapię indywidualną, grupową lub rodzinną
• trening umiejętności społecznych
• interwencję kryzysową

Badanie psychologiczne to również pierwszy krok do zaplanowania pomocy psychologicznej dla dziecka lub nastolatka. Bez zrozumienia trudności, ich źródeł oraz zasobów i deficytów ucznia trudno jest odpowiednio go wesprzeć. W naszym gabinecie w Łodzi wykwalifikowani specjaliści tworzą bezpieczną przestrzeń do rozmowy – skontaktuj się z nami, aby umówić diagnozę i omówić kolejne kroki